أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

325

قانون ( فارسى )

اگر ادرار خردسالان در حالات تب‌هاى بسيار شديد رقيق باشد معلوم مىگردد كه از حالت طبيعى بسيار دور افتاده است و اگر اين حالات استمرار داشته باشد نشانهء آن است كه از كار مىافتد و اگر پايدارى بيشتر نشان دهد زنگ خطر مرگ است . گاهى اتفاق مىافتد كه در خردسال مبتلا به تب شديد ، با وجود رقت ادرار ، علائم بهبودى پديد مىآيد و نيرو را از دست نمىدهد . رقت ادرار در اين حالت نشانهء آنست كه خراجى ( دملى ) در حال پيدايش است و اين حالت ، بويژه از پيدايش خراج در زير جوانب كبد خبر مىدهد . اگر ادرار تندرستان بسيار رقيق باشد و اين رقت دوام يابد و آب نوشيده شده تغييرى در اندرون نيابد نشانه آن است كه در هر جاى بدن كه احساس درد شود دملى بوجود مىآيد . در چنين حالتى علاوه بر آن ، اكثر استخوان‌هاى كمر ( قطن ) و اندام كليه احساس درد مىكنند و هرجا كه احساس درد شود دليل آمادگى آن موضع براى ورم مىباشد . ليكن اگر درد يا سنگينى حس شده ويژه اندامى نباشد نشانهء آن است كه جوش‌ها ، آبله و ورم سراسر بدن را فرامىگيرند . اگر ادرار در حالت بحران بيمارى بطور آنى و بدون حالت تدريجى رقيق گردد نشان‌دهندهء وضع نامطلوبى است . غلظت ادرار : اگر ادرار بسيار غليظ باشد ، در اكثر اوقات دليل ناپختگى است و گاهى نيز دليل پخته شدن خلطهاى غليظى است « 106 » كه در مرحله نهائى تب‌هاى خلطى پديد آمده‌اند . يا اينكه دليل بر اين است كه ورم‌هائى تركيده‌اند « 107 » . ادرار غليظ در بيمارىهاى شديد غالبا نشانهء بدفرجامى بيمارى است . ليكن اگر در بيمارىهاى شديد ، ادرار رقيق مداوم باشد بدتر از ادرار غليظ است ، چه ادرار غليظ در هر حال دلالت بر نوعى هضم دارد ، يعنى براى بدن بهره‌اى نيز دربردارد و هضم دليل مطلوبى بر آن است كه هنوز اميد قدرت دفع در نيرو وجود دارد . ممكن است كه اين حالت دليل بر زيادى و فساد ماده نيز باشد . اگر ادرار غليظ از پختگى يعنى از پخته شدنى كه در ضمن آن از خود دردى را ته‌نشين مىكند سرپيچى كند دليل بدى حالت است . اگر بيمار بعد از دفع ادرار غليظ احساس آسايش كند ، علامت بىزيانى ادرار است . اگر بعد از دفع چنين ادرارى ناتوانى او بيشتر شود نشانه مطلوب و خوبى نخواهد بود .

--> ( 106 ) - نسخهء انگليسى : « گاهى نيز دليل دفع خلطهاى غليظ پخته شده است » . ( 107 ) - نسخهء انگليسى : « آبسه‌هائى تركيده‌اند . »